Chichén Itzá Hakkında bilmeniz gerekenler

Fotoğraf/Flip Gielda

Chichen Itza, Terminal Klasik dönemindeki Maya halkı tarafından inşa edilen Kolomb dönemi öncesi yapılmış büyük bir şehirdi.  Meksika'nın Yukatan yarım adasında bulunan bu antik şehir, bir zamanlar Yukatan'ın dini merkezi olmuştur. Antik kent, Postklasik döneme kadar kuzey maya ovasında önemli bir yere sahip olmuştur. Kent, Meksika'nın merkezinde görülen mimari stilleri ve kuzey maya ovalarının Puuc ve Cheenes mimarisini anımsatan yapılarını sergiliyor. Orta Meksika yapılarının tarzının, bir zamanlar doğrudan göçü temsil ettiğini hatta Orta Meksika'yı fethettiği düşünülüyordu. Ancak Maya mimarisinin varlığı fethedilmekden ziyade kültürel yayılma olduğu tahmin ediliyor. Chichen Itza, arkelojik araştırmalara göre en büyük maya şehirlerinden biriydi. Mezoamerikan edebiyatında atıfta bulunulan efsanevi şehirlerden biriydi.  Şehrin, Maya döneminde en multikültürel şehir olduğu tahmin ediliyor. Maya adı "Chichen Itza"  anlamı "Itza kuyusunun ağzında"dır. Bu kelimeler,  ağız veya Kenar anlamına gelen "chi" den, kuyu veya kaynak anlamına gelen "c'hen"'den türetilmiştir. Itza, kuzey yarımadasında politik ve ekonomik hakimiyet kazanan etnik-soy grubunun adıdır. Kolomb öncesi maya döneminde, Maya yağmur tanrıçası Chaac'a ibadet etmek için birçok insan kurban edilmiştir. Amerikalı arkelojist Edward Herbert Thompson, uzun yıllar süren Cenote Sagrado araştırmalarının ardından insan kalıntılarının yanı sıra, altın, çömlek, tütsü gibi arkeolojik kalıntılarda bulmuştur. Chichen Itza, dönemde kaynaklar bakımında oldukça zengindi. Zamanında önemli bir ekonomik güç olan bu antik kent, altın ve obsisyen gibi diğer bölgelerde olmayan kaynakları bulunduruyordu.

Fotoğraf/Efren Castillo

Antik Kent, işgal edildikten sonra biraz daha gelişmiştir. Son olarak MS 900 yılında düzenlendi, şehir 10. yüzyılda Yukatan merkezinden kuzey kıyısına kadar güçlü ve kontrol eden bir başkent olarak görülmüştür. Bazı maya kaynaklarına göre, Mayapan'ın hükümdarı general Hunac Ceel 13 yüzyılda Chechen Inza'yı fethetti. Hunac Ceel, kendisinin güce yükseleceği kehanetinde bulunmuştur. O zamanın geleneklerine göre,  Sagrado'ya atılan bireylerin hayatta kalmaları şartıyla, kehanet yeteneğinin olduğuna inanılıyordu. Günlüklere göre hayatta kalanın olmadığı, bundan dolayı Hunac Ceel Sagrado'ya atlamış, kendi yükselişini kehanet etmiştir. Daha sonra kent İspanyolar tarafından fethedilmişti. Fetheden Francisco de Montejo'nun oğlu genç Montejo'yu yollamıştır. Montejo'nun oğlu kentin ismini değiştirip  "Ciudad Real" yapmıştır. Yerli halk olan Mayaların düşmanlıklarıyla karşılayan Genç Montejo Mayalar tarafından diğer İspanyollarla birlikte bölgeden sürülmüştür. Montejo Champeche ve Champoton'dan olan mayaları ordusuna katarak bölgeye geri dönüp, fethetmiştir.

Fotoğraf/ Perry Grone



El Castillo - Kukulkan Tapınağı

Fotoğraf/Jezael Melgoza

8. ve  12. yüzyılları arasında Mayalar tarafından Kukulkan'a adanmış piramit şeklinde basamakları olan bir tapınaktır. Kukulhan Mezoamerikan yılan tanrısıdır. Piramit'in dört tarafı her birinin tepedeki tapınağa kadar bir dizi kare şeklindeki terastan oluşuyor. İlkbahar ve sonbahar ekinokslarıyla öğleden sonra güneşi, piramidin kuzeybatı köşesine çarpıyor ve kuzeybatı korkuluklarına bir dizi üçgen şeklinde gölge oluşuyor.  Bu gölgeler Piramitten aşağı doğru sürünen bir yılan görüntüsü yaratıyor. Bu etkinlik bahar ekinoksunda binlerce turist tarafında tanık ediliyor ve oldukça popüler. Piramitin içerisinde  Meksiko'nun Ulusal Antropoloji Müzesinde sergilenen insan kalıntılarının yanı sıra obsidyen, mercan ve turkuaz ile kaplanmış bir kutu bulundu. Tapınak doğal bir su birikintisinin üzerine kurulmuştur. Kapsamlı çalışmalardan sonra  piramidin içinde, nisan 1935'te dişleri, tırnakları ve sedef gözleri olan Chac Mool heykeli bulunmuştur (Chac Mool Kolomb öncesi taş heykellere verilen isim). Ağustos 1936'da, ilk odadan sadece birkaç metre uzakta ikinci bir oda bulundu."Kurbanlar Odası" olarak adlandırılan bu odanın içinde, arkeologlar arka duvara yerleştirilmiş iki paralel şekilde duran insan kemiği  ve kırmızı bir jaguar heykeli buldular.

Fotoğraf/Max Böhme


Cenote Sagrado

Antik kent sitesinin içerisinde bulunan doğal su kuyusu veya kaynağıdır. Fetih Sonrası Kaynaklara Göre, Kolomb öncesi Maya, Maya yağmur tanrısı Chaac'a ibadet etmek için cenote'e nesneleri ve insanları kurban etmiştir. Cenote Sagrado'dan alınan insan kalıntıları üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, kalıntıların insan kurbanıyla uyumlu yaralara sahip oldukları bulunmuştur. Bazı cenote'ler  kadınlar, erkekler, çocuklar ve bebekler dahil olmak üzere insan kalıntıları içeriyor. Araştırmalara göre birçok genç kurban 6 ve 12 yaş arası erkeklerdir. Yucatan Üniversitesi arkeoloğu Guillermo de Anda, kurban edilenlerin savaş tutsakları, satın alınan köleler ya da ebeveynleri tarlada çalışırken yakalanan çocuklar olduğu yazmıştır. İnsan kurbanının maya kültüründe önemli bir yeri vardır. Kurban edilen insanların çoğu canlı suya atılıyordu.




Powered by Bilifo.com - 2020